“Stijloefeningen om de werkelijkheid te bekijken en te beschrijven” – nou, deze ondertitel maakte wel dat ik het boekje bestelde. Via internet, dus niet in m’n handen gehad. En toen víel het toch tegen! Meteen werd ik geconfronteerd met mijn eigen manier van kijken en denken: ik had een boek met werkvormen, technieken, instructies verwacht. Want dat is wat ik versta onder ‘oefeningen’... en zo zat ik dus meteen middenin het thema waar dit boekje over gaat.
Het grootste deel van het boekje is gewijd aan korte beschrijvingen van een wit kopje op een tafel. Niet 99 verschillende kopjes, maar steeds dat ene kopje op een andere manier bezien. Zonder schrijfinstructie, alleen het resultaat, een tekst waaruit blijkt: hoe kijk je ernaar, wat zie je? De titel van het stukje geeft steeds aan hoe de schrijfster, Yoeke Nagel, gekeken heeft, bijv. “cliché: het zoveelste witte kopje staat op tafel”. Of “ironisch: heb je met passen en meten een wit kopje op tafel weten neer te zetten, valt de tafel om”. En toen deed het boekje hetzelfde met mij als een tenniswedstrijd op tv: wanneer je er eenmaal inzit, blijf je kijken. Of lezen, in dit geval. Snap ik het verband tussen de titel en de tekst?... O, grappig... Hé, dat is goed gevonden!
Pas later zie ik dat voorin het boekje wel degelijk een paar instructies staan. En valt het me op dat er rubrieken zijn, waarin de stijloefeningen zijn ondergebracht, zoals stemmingen, journalistiek of klassieke stijlvormen. En weer bemerk ik mijn eigen manier van kijken: o, gelukkig, toch iets waar ik wat aan heb! :-)
Al met al nodigt “99 witte kopjes” uit tot experimenteren, tot spelen met tekst en manieren van kijken. Hoeveel variatie iets simpels al kan oproepen. Op de site www.wittekopjes.nl kun je er eigen teksten aan toevoegen; een digitale servieskast, noemt Yoeke het.
Auteur: Yoeke Nagel Uitgever: A3 boeken, Geesteren, www.A3boeken.nl ISBN: 978 90 77408 69 8 Prijs: € 9,95 en ook
Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien.
te bestellen bij Shodo.
Dit is om nooit meer te vergeten Dagboek en brieven van Helga Deen – 1943
In haar scheikundeschrift schrijft de 18-jarige Helga Deen in 1943 een aangrijpende getuigenis van het dagelijks leven in Kamp Vught. Ze schrijft voor zichzelf, maar vooral voor haar vriend Kees, met wie ze enige maanden verkering heeft. Het dagboek laat haarscherp zien hoe een 18-jarig meisje heen en weer geslingerd wordt tussen hoop en vrees. Ze vreest het ergste, maar heeft zich voorgenomen optimistisch en vrolijk te blijven. ‘Ik was doordrenkt’, schrijft Helga op 21 juni 1943, ‘helemaal doordrongen van het mooie, gisterenavond, tot ik insliep. De sparren in de verte waren zo donker tegen een lucht van bessensap waarover zich langzaam en geheim een diep paars verspreidde.’
Haar grote liefde Kees van den Berg kreeg het dagboek toen Helga begin juli 1943 Vught moest verlaten en naar Westerbork werd getransporteerd. Niet snel daarna zou zij in Sobibor vermoord worden. Sindsdien bewaarde Kees het schrift in een leren damestas, samen met andere herinneringen aan zijn grote jeugdliefde. Toen hij begin 2001 overleed, vond zijn zoon Conrad de tas, het dagboek en de brieven van Helga. In de boekuitgave uit 2007 zijn archieffoto’s uit het leven van Helga opgenomen en enkele tekeningen. Zoals die van een jonge vrouw, gezeten op een stoel bij tussen berkenbomen gespannen wasgoed. Het onderschrift luidt: ‘Een hoekje achter de barak op een mooie zomerdag.’
Over wat Helga op zondag 6 en maandag 7 juni 1943 om zich heen ziet, kan zij niet schrijven: het kindertransport uit Vught. Alle kinderen uit het kamp, met of zonder ouders, worden in de trein gezet en ‘abgeschoben’. Ze schrijft op zondag alleen maar dit: “Transport. Het is teveel. Ik ben kapot, en morgen weer. Maar ik wil, WIL, want als mijn geluk en wil sterft, sterf ik ook. Dit is om nooit meer te vergeten.”
Ik vond het indrukwekkend om dit historische document te lezen, inclusief de toelichting op de voorbereiding van de publicatie ervan. Het leidde ertoe dat ik Kamp Vught ben gaan bezoeken. Ik had verwacht en gehoopt daar iets speciaals over Helga te vinden, maar dat bleek er niet te zijn. Met een leeg gevoel ging ik naar huis.
Je loopt op de markt, kijkt rond en denkt "Wat zal ik vanvond gaan koken?" En dan gebeurt er dit...
Zorg dat het geluid aanstaat en geniet van het filmpje. Het vraagt 6½ minuten om het te bekijken, maar het kleurt je hele dag!
Schrijfinspiratie Schrijf direct na het bekijken - en zonder eerst na de denken - een tekst van 7 regels over jouw ervaring. Het zou leuk zijn als je die tekst met ons wilt delen op het weblog hieronder ;-)
De tweede etappe van deze schrijfkaravaan, bracht me overweldigend in beweging. Ik kijk naar de horizon, wiegend op m’n kameel en woorden van weldaad wellen uit m’n binnenste op:
Woordgedicht op “De Ziel van het heelal”
D aar waar dromen worden geboren E n kleine kinderen zich wentelen in het licht
Z ieleroerselen van de mens worden verzameld I n het hart van ieder van ons E rgens daar in de ruimte bij God L aat hij ons allen samenvloeien
V anuit de verte roepen engelen ons aan A ardse kinderen, open je bange hart N aar het licht mag je je richten
H et licht dat schijnt tot in de donkerste ziel E n dat zichtbaar wordt T en tijde van de allerdiepste nood
H elderheid leeft in de ziel van het heelal E n stroomt met de regenbogen mee naar de aarde E lke kleine bloem doordrenkt met al dat goeds L aat zingen de mensen, zingen wij blij A lmachtige schepper zijn kinderen nabij L uiden de klokken de liefde
Het licht in de verte daalt neer in m’n hart. Wat is het heerlijk zo schrijvend, de woestijn te voelen oplichten onder de poten van mijn kameel. Ik strijk mijn metgezel door de ruwe haren, duw mijn wang in zijn vacht en laat me dragen door het zachte zand.
Mijn 2 bladzijden in m’n dagboek die ik vul met plaatjes van m’n reis tot nu toe, vertellen het verhaal van het licht in de verte, het kind dat op me wacht en me stralend toelacht en de schelp verborgen in het zand waar ik nog niets van begrijp maar die me inspireert om verder te schrijven. Ik kijk uit naar de dag van morgen waar ik in m’n digitale brievenbus de opdrachten voor de volgende periode tegemoet zie.
“Stijloefeningen om de werkelijkheid te bekijken en te beschrijven” – nou, deze ondertitel maakte wel dat ik het boekje bestelde. Via internet, dus niet in m’n handen gehad. En toen víel het toch tegen! Meteen werd ik geconfronteerd met mijn eigen manier van kijken en denken: ik had een boek met werkvormen, technieken, instructies verwacht. Want dat is wat ik versta onder ‘oefeningen’... en zo zat ik dus meteen middenin het thema waar dit boekje over gaat.
In haar scheikundeschrift schrijft de 18-jarige Helga Deen in 1943 een aangrijpende getuigenis van het dagelijks leven in Kamp Vught. Ze schrijft voor zichzelf, maar vooral voor haar vriend Kees, met wie ze enige maanden verkering heeft.