De kleine Odessa - het levende boek

Peter Van Olmen

Soms schrijft ze gedichten en die gooit ze van de daken af naar beneden. De mensen weten niet waar ze vandaan komen. Ze kennen haar niet, want van haar moeder moet ze altijd binnen blijven. Het zou anders te gevaarlijk zijn. Odessa is boos op haar moeder en zoekt haar vader. Ze weet niet wie hij is, dat heeft haar moeder nooit verteld.

Op een dag trekt een boek op straat de aandacht van Odessa. Het blijkt het dagboek van haar moeder te zijn. Eigenlijk mag ze daar niet in lezen, maar Odessa hoopt dat het haar helpt om haar vader te vinden. ( Het dagboek gaat alleen niet zo maar open...) Vanaf dat moment verandert het leven van Odessa. Haar moeder lijkt ontvoerd te zijn. Odessa komt in allerlei avonturen terecht en moet ontsnappen aan wezens als Snuffelaars en Gnorks. Gelukkig heeft ze hulp van Lode A., een eigenwijze vogel die haar moeder kent. Hij helpt haar door Bertha heen, een bijzondere deur waardoor ze op een andere plek uitkomen.
Odessa ontdekt dat haar moeder een Muze is. Haar moeder heeft regelmatig contact gehad met Shakespeare. Odessa heeft hier nooit iets van gemerkt. Zou hij haar vader zijn?
Odessa gaat met Lode A. op weg naar Scribopolis, de plek waar schrijvers wonen. Als ze haar intuïtie volgt ontdekt ze in de mijnen, bij de meester der mijnen, Boekus. Het blijkt een nog leeg boek te zijn met bijzondere kwaliteiten. Wat je er in schrijft wordt waar. Ze houdt geheim dat ze Boekus heeft ontdekt. Onderweg hoort ze de populieren ritselend vertellen dat zij de Ware is. Ze begrijpt er
niets van.

In Scribopolis staan haar vele beproevingen te wachten.  Er zijn verschillende bijeenkomsten waar Dostojevski vaak de leiding heeft, eigenlijk samen met Shakespeare, maar die is er niet altijd bij.
Er is een strijd gaande met Mabarak die Boekus wil hebben om de wereld naar zijn hand te zetten. Het probleem is dat alleen de Ware er in kan schrijven met de Pen. Mabarak heeft de Titanen Vijzel gestolen die de bewoners van Scribopolis nodig hebben om muzenpoeder te maken. Het muzenpoeder helpt ze om wat in boeken staat tot leven te laten komen. Ze verkrijgen zo ook hun voedsel.

Lukt het Odessa om haar vader te vinden en haar moeder te bevrijden? Wat gebeurt er met Boekus en de Pen? Het is de moeite waard om dit al lezend te ontdekken.

Uitgeverij: Van Goor.
ISBN 978 90 475 0850 2

Bezoek ook de site van Peter van Olmen

Deze recensie is geschreven door Greetje Dekkers

Boekrecensie “99 witte kopjes op een tafel”

“Stijloefeningen om de werkelijkheid te bekijken en te beschrijven” – nou, deze ondertitel maakte wel dat ik het boekje bestelde. Via internet, dus niet in m’n handen gehad. En toen víel het toch tegen! Meteen werd ik geconfronteerd met mijn eigen manier van kijken en denken: ik had een boek met werkvormen, technieken, instructies verwacht. Want dat is wat ik versta onder ‘oefeningen’... en zo zat ik dus meteen middenin het thema waar dit boekje over gaat.

Het grootste deel van het boekje is gewijd aan korte beschrijvingen van een wit kopje op een tafel. Niet 99 verschillende kopjes, maar steeds dat ene kopje op een andere manier bezien. Zonder schrijfinstructie, alleen het resultaat, een tekst waaruit blijkt: hoe kijk je ernaar, wat zie je? De titel van het stukje geeft steeds aan hoe de schrijfster, Yoeke Nagel, gekeken heeft, bijv. “cliché: het zoveelste witte kopje staat op tafel”. Of “ironisch: heb je met passen en meten een wit kopje op tafel weten neer te zetten, valt de tafel om”.
En toen deed het boekje hetzelfde met mij als een tenniswedstrijd op tv: wanneer je er eenmaal inzit, blijf je kijken. Of lezen, in dit geval. Snap ik het verband tussen de titel en de tekst?... O, grappig... Hé, dat is goed gevonden!

Pas later zie ik dat voorin het boekje wel degelijk een paar instructies staan. En valt het me op dat er rubrieken zijn, waarin de stijloefeningen zijn ondergebracht, zoals stemmingen, journalistiek of klassieke stijlvormen. En weer bemerk ik mijn eigen manier van kijken: o, gelukkig, toch iets waar ik wat aan heb! :-)

Al met al nodigt “99 witte kopjes” uit tot experimenteren, tot spelen met tekst en manieren van kijken. Hoeveel variatie iets simpels al kan oproepen. Op de site www.wittekopjes.nl kun je er eigen teksten aan toevoegen; een digitale servieskast, noemt Yoeke het.

Auteur: Yoeke Nagel
Uitgever: A3 boeken, Geesteren, www.A3boeken.nl
ISBN: 978 90 77408 69 8
Prijs: € 9,95  en ook Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien. te bestellen bij Shodo.

Deze recensie is geschreven door Sarine Zijderveld, gecertificeerd cursusleider""Luisteren naar je pen"©
Je kunt haar bereiken via www.papierenspiegel.nl

Dit is om nooit meer te vergeten
Dagboek en brieven van Helga Deen – 1943

In haar scheikundeschrift schrijft de 18-jarige Helga Deen in 1943 een aangrijpende getuigenis van het dagelijks leven in Kamp Vught. Ze schrijft voor zichzelf, maar vooral voor haar vriend Kees, met wie ze enige maanden verkering heeft.
Het dagboek laat haarscherp zien hoe een 18-jarig meisje heen en weer geslingerd wordt tussen hoop en vrees. Ze vreest het ergste, maar heeft zich voorgenomen optimistisch en vrolijk te blijven.
‘Ik was doordrenkt’, schrijft Helga op 21 juni 1943, ‘helemaal doordrongen van het mooie, gisterenavond, tot ik insliep. De sparren in de verte waren zo donker tegen een lucht van bessensap waarover zich langzaam en geheim een diep paars verspreidde.’

Haar grote liefde Kees van den Berg kreeg het dagboek toen Helga begin juli 1943 Vught moest verlaten en naar Westerbork werd getransporteerd. Niet snel daarna zou zij in Sobibor vermoord worden. Sindsdien bewaarde Kees het schrift in een leren damestas, samen met andere herinneringen aan zijn grote jeugdliefde. Toen hij begin 2001 overleed, vond zijn zoon Conrad de tas, het dagboek en de brieven van Helga.
In de boekuitgave uit 2007 zijn archieffoto’s uit het leven van Helga opgenomen en enkele tekeningen. Zoals die van een jonge vrouw, gezeten op een stoel bij tussen berkenbomen gespannen wasgoed. Het onderschrift luidt: ‘Een hoekje achter de barak op een mooie zomerdag.’

Over wat Helga op zondag 6 en maandag 7 juni 1943 om zich heen ziet, kan zij niet schrijven: het kindertransport uit Vught. Alle kinderen uit het kamp, met of zonder ouders, worden in de trein gezet en ‘abgeschoben’. Ze schrijft op zondag alleen maar dit: “Transport. Het is teveel. Ik ben kapot, en morgen weer. Maar ik wil, WIL, want als mijn geluk en wil sterft, sterf ik ook. Dit is om nooit meer te vergeten.”

Ik vond het indrukwekkend om dit historische document te lezen, inclusief de toelichting op de voorbereiding van de publicatie ervan. Het leidde ertoe dat ik Kamp Vught ben gaan bezoeken. Ik had verwacht en gehoopt daar iets speciaals over Helga te vinden, maar dat bleek er niet te zijn. Met een leeg gevoel ging ik naar huis.

Uitgever: Balans, 2007 (i.s.m. Regionaal Archief Tilburg)
ISBN: 978 90 468 05510
Prijs: € 15,00

Deze recensie is geschreven door Lia Hesemans, gecertificeerd cursusleider "Luisteren naar je pen"©.
Zij is te bereiken via www.stroomvantaal.nl / Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien.

HET ROODLEREN DAGBOEK

door Lily Koppel

Een New Yorkse journaliste - Lily Koppel - krijgt bij toeval een dagboek in handen waarin een Amerikaanse tiener  - Florence Wolfson - vijf jaren van haar leven beschrijft (van haar veertiende tot haar negentiende). Lily raakt gefascineerd door het meisje en gaat op zoek naar haar. Ze blijkt nog in leven te zijn, Lily zoekt haar op, en samen reconstrueren ze het verhaal van Florence.
De tienerjaren van Florence spelen zich af in de jaren dertig, de tijd van de beurskrach in Amerika en van de toenemende dreiging van de tweede wereldoorlog in Europa.
Waar de oudere generatie probeert haar normen en waarden overeind te houden, slaat de avant garde van de jongere generatie volkomen los in het verborgen nachtclubleven.
Dat is ook de wereld van de jonge Florence, een talentvol, mooi, intelligent, intens levend meisje met grote literaire en artistieke ambities. Florence is op zoek naar zichzelf en naar de grote liefde. Ze is compromisloos en nergens bang voor.
We lezen in Lily Koppel’s boek vooral over de liefdes van Florence, die komen en gaan, en over haar (eerste) sexuele ervaringen. De rest van haar dagelijks leven is vooral het decor waartegen die liefdes zich afspelen. Voor een tiener is dat natuurlijk ook zo, maar voor ons is het jammer dat het boek hierin blijft steken, want we krijgen daardoor maar een beperkt beeld vanFlorence. Ze moet een interessant meisje geweest zijn, maar waarom werd mij in het boek niet duidelijk.
Op haar 24e trouwt ze met een tandarts, lezen we, en krijgt kinderen. Blijkbaar is dat het einde van Florence, want hiermee eindigt haar verhaal.
In het laatste hoofdstuk blikt de Florence van nu (inmiddels over de 90) kort terug op haar leven - voor mij het interessantste hoofdstuk van het boek - en vindt dat ze vroeger bijzonder was, maar nu niet meer. Ze zegt dat ze veel van de dingen waar ze zich in haar jeugd zo tegen verzette, in haar volwassen leven heeft geaccepteerd. Hoe ging dat dan? Daar had ik graag meer over gelezen.
Voor mij was het net of ik een boek had gelezen waar alleen het eerste en laatste hoofdstuk nog maar in zaten. Het grootste, misschien wel interessantste deel van het verhaal ontbrak.
Ik bleef aan het eind van het boek met een teleurgesteld gevoel achter.
 
Titel: Het roodleren dagboek
Auteur: Lily Koppel
Uitgever: Mistraluitgevers, Amsterdam 2008
ISBN: 9789049950811
Prijs: € 16,95

TIP VOOR DAGBOEKSCHRIJFSTERS:
Het dagboek van Florence is een zgn. meerjaren dagboek - misschien leuk om zelf eens uit te proberen?
Voor het vijf-jaren-dagboek van Florence verdeel je iedere bladzijde van beneden naar boven in vijf delen. Helemaal bovenaan komt de datum zonder jaartal (b.v. 1 Januari). Boven ieder van de vijf delen komen- in oplopende volgorde - de jaartallen (b.v. 2010, 2011, 2012 etc.). Zo kan je in de loop van de jaren bij iedere dag terugblikken op de zelfde dag in de jaren ervoor.
Bij vijf jaar op een bladzijde heb je per dag natuurlijk maar ruimte voor een paar regels tekst. Dat is een nadeel. Daarom kun je natuurlijk variaties bedenken, zoals i.p.v. een enkele bladzijde een dubbele bladzijde onderverdelen in b.v. vier jaar, zodat je per dag een halve bladzijde hebt.

Deze recensie en 'tip voor dagboekschrijfsters' zijn geschreven door Yvonne Dommershuijzen - gecertificeerd cursusleider “Luisteren naar je pen©”. Zij is te bereiken op Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien.