Christine de Vries en Selma Sevenhuijsen, beiden werkend in de overbelaste zorgsector, maakten een drastische keuze. Voor hier en nu.
Christine de Vries, voormalig manager ouderenzorg, cursusbegeleidster dagboekschrijven: “Mijn werk als manager in de gezondheidszorg was een voortdurende spagaat. Aan de ene kant de opdrachten van de beleidsmakers, die het hebben over productiedagen. Terwijl je, aan de andere kant, vorm wilt geven aan je verlangen om goed voor mensen te zorgen. Willen en kunnen alsmaar in gevecht leverde me veel frustratie op. Om dat te compenseren zocht ik juist de uitwisseling met mensen, het delen van dromen, angsten en verlangens. Stukjes van je leven die met anderen verbonden zijn. Dat vond ik door samen met anderen te schrijven. Na een tijd heb ik de keuze gemaakt mijn baan op te geven. Dat heeft heel veel veranderd. De mensen met wie ik nu te maken heb, bieden een open contact. Er is geen geheime agenda, geen ander doel dan kwaliteit van leven. Ik ben meer gaan kiezen. ‘Leuk om te doen is niet meer voldoende: ik ervaar mijn tijd nu als kostbaar, al druk ik het niet meer uit in geld. Ik ben van hoofd naar hart gegaan bij het maken van mijn keuzes. In de westerse wereld wordt over het algemeen weinig gekozen omdat we alles willen. De prikkels worden ook steeds heftiger, de ervaringen extremer. Dat geeft een gevoel van volheid, rijkdom, terwijl het dat niet echt is. Ik wil bij mezelf en bij anderen kijken naar wat nou werkelijk het diepste verlangen is. Dat is niet te doen in die overvloed van prikkels. Dan blijft het bij reageren op wat zich aan je voordoet. En daardoor ben je alsmaar afhankelijk van wat je om je heen ziet gebeuren. Dat is onvrij. Vrijheid zit in je hart, niet in het rationele. Als je niet kunt beantwoorden aan je diepste verlangen ben je niet vrij. En je zult stilte en leegte moeten toelaten om te ontdekken wat dat diepste verlangen eigenlijk is. De voortdurende veelheid aan keuzes leidt daar enorm van af: er wordt alsmaar aan je getrokken. Als supervisor kom ik veel mensen tegen die overbelast zijn door al die opties die ze open willen houden. De rek is er uit. Het kan enorm opluchten om dan te stoppen met het najagen van van alles, en te kiezen voor kwaliteit. Stilte. Rust. Op een gegeven moment moet je springen en dan kijken of je kunt vliegen.”
Selma Sevenhuijsen, voormalig hoogleraar Vrouwenstudies en Zorgethiek, UvU, nu auteur en cursusbegeleidster Labyrint lopen: “In mijn academische werk rond Zorgethiek was ik gericht op de filosofische en praktische betekenis van aandacht. Daar draait zorg voor een groot gedeelte om. Maar hoe kun je aandacht hebben voor anderen, als je geen tijd meer hebt om ook aandacht aan jezelf te besteden? Ik zag in de gezondheidszorg dat de tijd en aandacht die voorwaarde zijn voor goede zorg steeds verder is verdwenen. Voor mij kwam de omslag tijdens een conferentie in San Francisco. In de Grace Cathedral op Nob Hill was een groepje mensen zwijgend bezig om een labyrint te lopen, dat op de kerkvloer was gemaakt. “Nu kan ik aan de kant blijven staan en toeschouwer blijven; de wetenschappelijke aanpak, of ik trek mijn schoenen uit en ik loop het labyrint ook,” dacht ik. Ik heb dat laatste gedaan. In mijn academische werk over zorgethiek leek het me vrijwel onmogelijk om mezelf leeg te maken, om ruimte te maken voor de ander en je te verbinden. Maar door het lopen van het labyrint kon ik mijn gedachten loslaten en ontstond die leegte vanzelf. En een verbinding tussen ratio, intuïtie, handelen en voeten. Er werd een weg voor me geopend. Een weg naar binnen. Ik ben mijn dagelijkse handelingen op een andere manier gaan verrichten. Trager misschien. Ik neem meer tijd om dingen met aandacht te doen. En doordat ik meer aandacht heb voor wat er op mijn pad komt, komt er ook meer op mijn pad. Dichter bij jezelf komen, door de stilte en rust toe te laten met meditatie bijvoorbeeld, betekent een betere kwaliteit van leven. Meer relativering, beter kunnen verwerken wat er met je gebeurt. Het geeft balans. Ach, wat zou dat ook veel kunnen betekenen in de zorg! Deze maand heb ik afscheid genomen als hoogleraar. Nu begeleid ik anderen bij het lopen van het labyrint als weg naar zichzelf. Ik ben een soort spiritueel taxichauffeur geworden. Dat is een heerlijk beroep. Omdat je er bij mag zijn als mensen eindelijk eens toekomen aan wat er in henzelf leeft. Het pad van buiten naar binnen lopen, zodat je in je dagelijkse activiteiten meer balans hebt.” Meer informatie: Selma Sevenhuijsen, ‘De glimlach van de sirene’. www.labyrintwerk.nl
Tekst: Yoeke Nagel Foto: Joost Hoving
|